KILKA PYTAŃ O ALERGIE:

Alergie różnego rodzaju, w tym alergia pokarmowa, są częstym zjawiskiem u czworonogów. Niektórzy mówią nawet, że alergia to choroba XXI wieku.. Czy rzeczywiście alergie występują u zwierzaków tak często? Dlaczego tak się dzieje?

Alergie rzeczywiście należą do chorób cywilizacyjnych. Ich nasilenie stale rośnie już od ubiegłego wieku. Ma to niewątpliwie związek z postępującą obecnością zanieczyszczeń i środków chemicznych wokół nas. Konserwanty, ulepszacze, sztuczne wzmacniacze smaku i zapachu w żywności, dodatki stosowane przy produkcji karm, detergenty, chemia w naszym środowisku. Wszystko to wpływa dezorientująco na układ immunologiczny, który zaczyna się rozregulowywać i błędnie oceniać stany zagrożenia.

Zwierzęta domowe żyją z nami, w naszym środowisku, więc są poddawane temu samemu, co my. Dodatkowo ich pokolenia zmieniają się szybciej. Dlaczego miałyby podlegać innym prawom? Moim zdaniem alergie są bardzo poważnym problemem zarówno w medycynie ludzkiej jak i weterynaryjnej.

1. Na co podopieczni najczęściej są uczuleni? Czy najczęściej pojawiającym się rodzajem alergii jest alergia pokarmowa?

Jest kilka podstawowych grup alergenów. Są to alergeny pokarmowe, środowiskowe takie jak roztocza kurzu, naskórki innych zwierząt, ukąszenia owadów, mogą występować uczulenia na środki chemiczne używane w domu, dym papierosowy, pierze, wełnę, kosmetyki zwierzęce. Następna grupa to alergeny grzybów pleśniowych i alergeny roślinne. Mogą występować także uczulenia na leki, szczepionki, środki stosowane w profilaktyce przeciw-kleszczowej i przeciw-pchłowej.

Jeszcze kilkanaście lat temu powszechny był pogląd, że alergia pokarmowa u zwierząt nie istnieje. Teraz już nikt tego problemu nie neguje, choć niektórzy marginalizują. Prawdopodobnie wynika to z trudności w jej diagnozowaniu.

W ocenie autorki artykułu nadwrażliwość pokarmowa jest bardzo częstą przyczyną alergii u zwierząt, może występować samoistnie lub łącznie z uczuleniem na inne alergeny. Jest bardzo ważna z punktu widzenia klinicznego, ponieważ stanowi podstawową blokadę organizmu. Krótko mówiąc, jeśli zwierzak jest uczulony na coś w pokarmie i np. kurz to nie ustawiwszy diety nie będziemy w stanie skutecznie odczulić kurzu. Alergia ta może towarzyszyć także innych chorobom pogłębiając objawy. Jest to ważne przy na przykład przewlekłych kłopotach z przewodem pokarmowym, może być to przyczyna zasadnicza lub wikłająca się.

Tak, więc w żadnym przypadku nie należy lekceważyć tego typu alergii. Zawsze należy rozważyć, czy jest to problem i w przypadku odpowiedzi pozytywnej, odpowiednio dobrać dietę.

2. Po czym poznać, że pupil cierpi na alergię pokarmową?

Alergia pokarmowa może dawać różnorodne objawy, mogą być to objawy ze strony przewodu pokarmowego i/lub skóry. Objawem alergii pokarmowej mogą być nawracające zapalenia przewodów słuchowych, wylizywanie łap, uogólniony świąd, a czasem także nieustanne linienie. Autorka artykułu zanotowała w swojej praktyce kilka kotów z objawami kaszlu i duszności, które ustąpiły po dobraniu diety. U kotów alergia pokarmowa zwykle objawia się zmianami skórnymi, pojawiającymi się w obrębie głowy, szyi, karku lub wylizywaniem sierści podobnym do spotykanego w zespole psychogennym.

Trzeba pamiętać, że wrodzone predyspozycje do alergii pojawiają się zwykle między 6 miesiącem a 3 rokiem życia.

3. Jakie są możliwości diagnozowania? Na czym polega tzw. dieta eliminacyjna?

Powszechnie stosowane testy diagnostyczne to testy śródskórne i testy z krwi. Testy śródskórne mogą zawierać alergeny pokarmowe, ale nie są właściwie wykorzystywane przy tej formie alergii. Testy z krwi zawierają pewien zestaw alergenów pokarmowych dla kota i psa, te zestawy nieznacznie się różnią.

Jest też trzecia metoda, na razie wciąż uznawana za niekonwencjonalną i nie przez wszystkich uznawana, jednak w opinii autorki na podstawie kilkunastu lat badań, wiarygodna i sprawdzająca się. Jest to metoda biorezonansu. Ma tą zaletę, że można sprawdzić dowolną substancję.

Czwartą metodą jest stosowanie diety eliminacyjnej. Polega ona na tym, że wprowadza się ścisłą dietę, najczęściej zalecane są indyk i ryż. Dieta ta powinna być podawana przez 6 tyg., żeby można było ocenić jej skuteczność, jeśli następuje poprawa można dołączyć następny składnik, i tak co 6 tyg. W ten sposób w ciągu 5 miesięcy wprowadzamy cztery składniki. A co jeśli nie ma poprawy? Nie jest to alergia pokarmowa, czy zwierzak jest uczulony na indyka lub ryż?

W diecie eliminacyjnej można korzystać także z gotowych diet hipoalergicznych w tych samych przedziałach czasowych, czyli co 6 tyg. Natomiast nie należy zakładać, że każda dieta hipoalergiczna jest nieuczulająca dla każdego zwierzaka. To nie jest reguła, tak jak ludzie bywają uczuleni na hipoalergiczne kosmetyki.

Z praktycznego punktu widzenia dieta eliminacyjna jest żmudna, rzadko dotrzymywane są terminy, składniki zmieniane są za szybko i jest obarczona znaczną możliwością błędnej interpretacji.

4. Jak powinno wyglądać leczenie zwierzaka cierpiącego na alergię pokarmową? Jakich zmian należy dokonać w diecie pupila?

Leczenie zwierzaka z alergią pokarmową powinno być leczeniem przyczynowym a więc konieczne jest dobranie odpowiedniej diety, najlepiej poprzedzone prawidłową diagnozą. Najlepiej wykorzystać metody diagnostyczne szybsze niż dieta eliminacyjna

Jeśli już jest ustalone, na jakie składniki pokarmowe zwierzę jest uczulone to można poszukać karmy, która nie będzie zawierała żadnego z tych produktów, ale to także nie zwalnia z ostrożności, bo może się okazać, że uczula jakiś składnik dodawany w procesie produkcyjnym karm.

Opracowała:
lek. wet. Beata Milewska – Ignacak